ಕನ್ನಡ ಕನ್ನಡಿ

ವಾರಕ್ಕೆ ಐದು ಪದಗಳಂತೆ, ತಾಂತ್ರಿಕ/ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಪದಗಳಿಗೆ ಕನ್ನಡ ಸಂವಾದಿ ಪದಗಳ ಪರಿಚಯ ಮಾಡುವ ಅಂಕಣವಿದು. ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಜ್ಞಾನ ನಿರ್ಮಾಣ ಆಗಬೇಕೆಂದರೆ ಅದರ ಪದಕೋಶವು ವಿಸ್ತಾರಗೊಳ್ಳಬೇಕು. ಈ ದಿಸೆಯಲಿನ್ಲ ಕಿರುಪ್ರಯತ್ನವೇ ಈ ಅಂಕಣ.

Latent heat

ಲೇಟೆಂಟ್ ಹೀಟ್ – ಗುಪ್ತೋಷ್ಣ ( ಅಂತರ್ಗತ ಉಷ್ಣ) – ಒಂದು ವಸ್ತುವು ಘನಸ್ಥಿತಿಯಿಂದ ದ್ರವಸ್ಥಿತಿಗೆ, ದ್ರವಸ್ಥಿತಿಯಿಂದ ಅನಿಲ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ತನ್ನ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿದಾಗ ಉಂಟಾಗುವ ಶಕ್ತಿ ವರ್ಗಾವಣೆ.

Lateral velocity

ಲ್ಯಾಟರಲ್ ವೆಲೋಸಿಟಿ – ಪಾರ್ಶ್ವ ವೇಗ – ಒಂದು ಆಕಾಶಕಾಯದ ಕಣ್ ನೇರ ಸಮ ವೇಗಕ್ಕೆ 90 ಡಿಗ್ರಿಯಲ್ಲಿರುವ ವೇಗ.

Latitude and longitude

ಲ್ಯಾಟಿಟ್ಯೂಡ್ ಅಂಡ್ ಲಾಂಗಿಟ್ಯೂಡ್ – ಅಕ್ಷಾಂಶ ಮತ್ತು ರೇಖಾಂಶ –  (ಅ). ಭೂಗೋಳ ಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ – ಅಕ್ಷಾಂಶ – ಭೂಪಟದಲ್ಲಿ ಸಮಭಾಜಕ ವೃತ್ತಕ್ಕೆ ಸಮಾನಾಂತರವಾಗಿ ಎಳೆದ ರೇಖೆ.

‌ರೇಖಾಂಶ – ಭೂಮಂಡಲದ ಉತ್ತರಧ್ರುವದಿಂದ ದಕ್ಷಿಣ ಧ್ರುವಕ್ಕೆ ಎಳೆದಂತಹ ಕಲ್ಪಿತ ಮುನ್ನೂರ ಅರವತ್ತು ರೇಖೆಗಳು. ಇವು ಉತ್ತರ ಹಾಗೂ ದಕ್ಷಿಣ ಧ್ರುವದಲ್ಲಿ ಸೇರುತ್ತವೆ‌.

(ಆ). ಖಗೋಳ ಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಕ್ಷಾಂಶ – ಒಂದು ನಕ್ಷತ್ರದ ಅಥವಾ ಯಾವುದಾದರೂ ಆಕಾಶಕಾಯದ ಅಂತರಿಕ್ಷ ಅಕ್ಷಾಂಶ ಅಂದರೆ ಸೂರ್ಯಪಥಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಅದರ ದೂರ‌.

ರೇಖಾಂಶ – ಅಂತರಿಕ್ಷ ರೇಖಾಂಶ ಅಂದರೆ ಸೂರ್ಯನು ಸಮಭಾಜಕ ರೇಖೆಯನ್ನು ದಾಟುವ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಅಳೆಯಲಾಗುವ  ಆಕಾಶಕಾಯದ ದೂರ.

Lattice

ಲ್ಯಾಟಿಸ್ – ಜಾಲಕ ( ಕಿಂಡಿ ಚೌಕಟ್ಟು) – ಒಂದು ಘನವಸ್ತುವಿನ ಹರಳೊಂದರಲ್ಲಿ ಅಣುಗಳ, ವಿದ್ಯುದಣುಗಳ ಅಥವಾ ಪರಮಾಣುಗಳ ನಿಯತವಾದ ಜೋಡಣೆ‌.

Lattice energy

ಲ್ಯಾಟಿಸ್ ಎನರ್ಜಿ‌- ಜಾಲಕ‌ ಶಕ್ತಿ – ಒಂದು ಹರಳು ಜಾಲಕದ ಸ್ಥಿರತೆಯ ಅಳತೆ ಇದು‌. ಇದನ್ನು ಅನಂತ ದೂರಗಳಲ್ಲಿರುವ ಪರಮಾಣುಗಳು, ಅಣುಗಳು ಹಾಗೂ ವಿದ್ಯುದಣುಗಳನ್ನು ಹತ್ತಿರ ತಂದು ಹರಳನ್ನು ರೂಪಿಸಹೊರಟಾಗ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುವ ಶಕ್ತಿ ಎಂದು ತಿಳಿಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

Lattice vinbrations

ಲ್ಯಾಟಿಸ್ ವೈಬ್ರೇಷನ್ಸ್ – ಜಾಲಕ ಕಂಪನಗಳು‌ – ಪರಮಾಣುಗಳು, ವಿದ್ಯುದಣುಗಳು ಮತ್ತು ಅಣುಗಳು ಹರಳು ಜಾಲಕದಲ್ಲಿ ನಿಯತಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಕಂಪಿಸುವುದು. ಕಾಯಿಸಿದಾಗ ಕಂಪನಗಳು ತುಂಬ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, ಈ ವಸ್ತುಕಣಗಳು ಅದೆಷ್ಟು ಕಂಪಿಸುತ್ತವೆ ಅಂದರೆ ಹರಳು ರಚನೆ ಮುರಿಯುತ್ತದೆ.  

Latus rectum

ಲೇಟಸ್ ರೆಕ್ಟಮ್ – ಶಂಕುಕೇಂದ್ರ ರೇಖೆ – ಒಂದು ಶಂಕುವಿನ ಕೇಂದ್ರದ ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುವ ರೇಖೆ‌.

Launch vehicle

ಲಾಂಚ್ ವೆಹಿಕಲ್ – ಉಡ್ಡಯನ ವಾಹನ – ಒಂದು ಮಾನವ ನಿರ್ಮಿತ ಉಪಗ್ರಹ, ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಹುಡುಕು ಉಪಕರಣ ಅಥವಾ ಅಥವಾ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ನಿಲ್ದಾಣಗಳನ್ನು ಭೂಮಿಯ ಆಚೆ ಹಾರಿಸಲು ಬಳಸುವ ರಾಕೆಟ್ಟು ಅಥವಾ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ನೌಕೆ.

Lawrencium, symbol Lr

ಲಾರೆನ್ಶಿಯಂ, ಸಿಂಬಲ್ Lr –  ಲಾರೆನ್ಶಿಯಂ, ಸಂಕೇತ Lr – ಆಕ್ಟಿನಾಯ್ಡ್ ಗಳ ಸರಣಿಗೆ ಸೇರುವ,  ಯುರೇನಿಯಂನ ಆಚೆ ಇರುವ ಒಂದು ಲೋಹೀಯ ಮೂಲವಸ್ತು. ಇದರ ಪರಮಾಣು ಸಂಖ್ಯೆ 103. 

Layden Jar

ಲೇಡನ್ ಜಾರ್  – ಲೇಡನ್ ಪಾತ್ರೆ – ಪೂರ್ವಕಾಲದ ಒಂದು ರೀತಿಯ ವಿದ್ಯುತ್ ಸಂಗ್ರಾಹಕ. ಇದನ್ನು ಡಚ್ ಲ್ಯಾಂಡಿನ ಲೇಡನ್ ಎಂಬ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ 1745ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದರು‌. ಇದರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಗಾಜಿನ ಪಾತ್ರೆಯ ಹೊರ ಮೇಲ್ಮೈಗೆ ಒಂದು ಲೋಹದ ತೆಳುಹಾಳೆಯನ್ನು ಹೊದಿಸಿರುತ್ತಿದ್ದು, ಒಳ ಮೇಲ್ಮೈಗೂ ಇಂಥದೇ ಹಾಳೆಯನ್ನು ಹಾಕಿ ಮುಚ್ಚಿರುತ್ತಿದ್ದರು‌. ಒಳ ಮೇಲ್ಮೈ ಹೊದಿಕೆಯ ಲೋಹವನ್ನು ಮುಕ್ತವಾಗಿ ತೂಗಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಸರಪಣಿಯೊಂದು ಸ್ಪರ್ಶಿಸುತ್ತಿತ್ತು.

Page 87 of 92

Kannada Sethu. All rights reserved.